الشيخ الكليني ( مترجم : كوه كمره اى )

783

الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي )

بينديشد و بداند كه لذات آن فانى است و آميخته به آلام بسيار است و نظر كند در عواقب سعادتمندان و بدبختان . از مجلسى ( ره ) - « حلالها حساب » حمل بر تأكيد و مبالغه شود و ظاهرش اين است كه بنده را به كسب حلال و صرف در راه حلال محاسبه كنند و با برخى اخبار چنانچه در كتاب اطعمه و اشربه بيايد مخالفت دارد ، حلبى از امام صادق ( ع ) روايت كند كه مؤمن بر سه چيز حساب ندارد : خوراكى كه بخورد و جامه‌اى كه بپوشد و زوجهء خوبى كه به او كمك كند و او را پارسا دارد و از ابى حمزه از آن حضرت روايت است كه خدا اكرم و اجل از آن است كه به شماها خوراكى دهد و آن را براى شما روا دارد و سپس از شماها بازخواستِ آن را كند ولى از شماها بازپرسى كند كه در بارهء محمد و آل محمد ( ص ) چه عقيده داريد . و بعد از ذكر اخبار مختلفه در اين باره گويد : من گويم ، ممكن است جمع ميان اين اخبار به حمل عدم حساب بر مؤمنان و اخبار حساب بر ديگران و ظاهر بيشتر اخبار همين است يا حمل دستهء اول بر آنچه در امور ضروريه صرف شود چون خوراك و پوشاك و مسكن و نكاح ، و حمل دستهء ديگر بر آنچه بيش از ضرورت باشد چون جمع مال بيش از اندازهء حاجت و صرفش در غير مورد ضرورت و در آنچه در شرع نيكو نيايد چنانچه برخى اخبار بدان اشارت دارد و ممكن است اخبار حساب را بر تقيه حمل كرد و بهتر اين است كه بطور كلى معتقد به حساب بود و تفصيل آن را به سكوت گذرانيد كه به طور دقيق دانسته نشده است . از مجلسى ( ره ) - ظاهر اين است كه مقصود از « بِر » در اينجا احسان به ديگران است و بسا كه به هر كار خيرى اطلاق شود و مقصود از « بغي » ستم و دست درازى به ديگران است و گاهى هم به زنا اطلاق شود و ظاهر همان معنى اول است و در اينجا ممكن است مقصود شورش بر امام ( ع ) باشد